Hika hizketan

• Mandoak, meategiko garraiolariak

  Jokin () Kontxu () Amezketa

  Mandoak erabiltzen zituzten meategietara beharrezkoa zutena garraiatzeko: materialak, elikagaiak, lanabesak... 60. hamarkadan meategia zabalik egon zen arren, aurretik itxita egon zeneko sasoia egon zirela dio; jabe desberdinek ustiatu omen dute.

• Paper-fabrikaren hastapen apalak

  Jokin () Kontxu () Amezketa

  Paper-fabrika 1935ekoa da. Hastapenetan, oso oinarrizko zerbait zela kontatzen du; egun irudikatzen dugun moduan, 70. hamarkadatik aurrera sortu zen. Herriko abizen nafarrak paper-fabrikara lanera etorritako jendearenak dira.

• Nobio kontuak dantza ostean

  Joxepa Etxeberria Bengoetxea (1924) Amezketa

  Nahiz eta batzuetan, iluna zetorrelako ez zuten dantzarako denbora nahikoa izaten, abarketa pare bat txikitzeko lain izaten zela kontatzen du. Lagunartean mutil ezberdinen inguruko iritziak elkarbanatzen zituzten. Gustukoa ez zen mutilak laguntzen bazituen, azkar joaten ziren etxera; alderantziz, gustukoa bazen, polikiago ibiltzen zirela dio. Bi ezkongai izan zituen Joxepak.

• Herriko jaietan dantza sueltoa plazan

  Teresa Agirrezabala Altuna (1935) Margarita Etxeberria Murua (1935) Amezketa

  Herriko plazan, edo Kontzeju azpian, euria bazen, antolatzen ziren dantzaldiak herriko jaietan. Alegriko (Alegiako) Txanbolin etortzen zen soinua jotzera. Margaritaren senarra ere ibiltzen zen soinujole lanetan. Sueltoan aritzen ziren; Kongregazioko kide izaten jarraitu nahi bazenuen, ezin zen dantza lotua egin.

• Azkarateko jaietan ateratako argazkiak

  Teresa Agirrezabala Altuna (1935) Margarita Etxeberria Murua (1935) Amezketa

  Ez ziren kanpora inora ateratzen, uztailaren 7an Azkarateko (Nafarroa) jaietara izan ezik. Han ateratako argazkia erakusten dute. Kartoizko hondo bat jartzen zuen argazkilariak.Irudi desberdinak izaten zituen aukeran, eta momentuan ematen zizun argazkia. Mutilak zirela argazkiak ordaintzen zituztenak: neskek bi kopia eskatzen zituztela kontatzen du, bat mutilari oparitzeko eta bestea beraientzat gordetzeko, horrela ordaintzetik libratuz.

• Matematikako etxeko lanak kopiatzen harrapatu zituztenekoa

  Teresa Agirrezabala Altuna (1935) Margarita Etxeberria Murua (1935) Amezketa

  Txikitatik ezagutzen dute elkar. Ezkondu aurretik, haurtzaroa eta gaztaroa elkarrekin igaro dituzte. Neskak eta mutilak aparte ibiltzen ziren eskola banatan. Hala, gogoan dute nola behin mutilen eskolako bat etorri zitzaion irakasleari kontatzera matematikako lanak kopiatzen harrapatu zituela.

• Ormaiztegiko maistrari egindako bihurrikeriak

  Teresa Agirrezabala Altuna (1935) Margarita Etxeberria Murua (1935) Amezketa

  Ondo gogoan dute umetan izan zuten Ormaiztegiko maistra. Etxerako lanak elkarrekin egiten edo dotrinako orduan pilotan jolasten harrapatu zitueneko pasadizoak dakartzate gogora. Gaur egun barre egiten duten arren, gorriak ikusitakoak direla kontatzen dute.

• Ormaiztegiko maistraren jaka granatea

  Teresa Agirrezabala Altuna (1935) Margarita Etxeberria Murua (1935) Amezketa

  Ormaiztegiko maistra zuten eskolan. Trenez etortzen zen astelehen goizetan. Irakaslearen umorea zein zen jakiteko, nahikoa zuten zein jaka zeraman ikustea. Granate kolorekoa zekarrenean, seinale txarra izaten zen. Ez zuten asko maite irakasle hura.

• Gurutze Bideko gaiztakeria

  Margarita Etxeberria Murua (1935) Amezketa

  Gurutze Bidean, mutiko batek apaizari sotana altxatu zionekoa kontatzen du, uste baitzuen aurrenekoak irteten Margarita eta haren laguna izango.

• Neska-laguntzea apaizaren aurretik

  Teresa Agirrezabala Altuna (1935) Margarita Etxeberria Murua (1935) Amezketa

  Neska-laguntzeari buruz dihardute. Apaizen etxea zuen aldamenean Margaritak eta zaila zuen senargaiarekin kontu batzuk esatea antza. Etxera iritsi orduko, "ondo lo egin" esan eta alde egin behar izaten zuen honek. Teresak bazuen atzeko bidetik joatea baina, hura egitea ere gaizki ikusia zegoenez, apaizaren etxe aurretik pasatzen zela kontatzen du.

• Ostazuriaren hostoa tabakotarako eta txurikina paperatarako

  Miel Sukuntza Sagastibeltza (1937) Leitza

  Errazionamenduaren garaian, tabakoa bukatzen zitzaienean hostoz eta txurikinez egiten zituzten zigarroak orduko gizonek.

• Gesalibar auzoan bizimodua, umetan

  Amaia Pagaldai Urrutia (1961) Arrasate

  Uribarri auzoko baserri batean jaioa, Baztargain Azpin, baina Gesalibarrerako joera zuten. Aita bertakoa zuen eta ama Eskoriatzakoa. 11 urtera arte Gesalibarko eskolan ibili zen eta bertakoak ditu lagunak. Gero Almenen ikasi zuen, Eskoriatzan.

• Ameriketatik itzultzean, Olotza erosi zuen aitak

  Fernando Aranbarri Oiartzabal (1947) Azkoitia

  Aita Ameriketara joan zen artzain. Hogeita hamar urte inguru pasatu ostean, Azkoitira itzuli eta Olotza baserria erosi zuen. Baserri txikia zen eta lur-sail gutxikoa. Ez dira baserritik bizi izan, baina amak bazituen bere baratze txikia, oiloak... Ogia eta xaboia egiten ziren etxean.

• Artzain Ameriketan

  Pedro Longarte Gerenabarrena () Mallabia

  Ameriketan artzain egon zenean, lehenengo urtean, "kanpero" lanak egin behar izan zituen. Biren artean zaintzen zuten artaldea.

• Artzain Ameriketan

  Pedro Longarte Gerenabarrena () Mallabia

  Ameriketan artzain zegoela gertatutakoak.

• Artzain Ameriketan

  Pedro Longarte Gerenabarrena () Mallabia

  Abenduaren 12an oso eguraldi txarra egin zuen eta Pedro galdu egin zen. Artzainen bizimodua Ameriketan.

• Artzain Ameriketan

  Pedro Longarte Gerenabarrena () Mallabia

  Pedrok nahiago izan zuen artaldea bakarrik gobernatu; bost urtean bakarrik jardun zuen artalde osoa zaintzen, laguntzarik gabe.

• Artzain Ameriketan

  Pedro Longarte Gerenabarrena () Mallabia

  Ameriketan arrtzain egon zeneko bizipenak. Hainbat egoera desberdin bizi izan zituen.

• Artzain Ameriketan

  Pedro Longarte Gerenabarrena () Mallabia

  Denbora librea zertan ematen zuen.

• Artzain Ameriketan

  Pedro Longarte Gerenabarrena () Mallabia

  Ikusi zuen gauza ikaragarria.