Hika hizketan

• Jaiegunetako diru-biltzeak Olaztin

  Josefa Ezker Mikelez (1908) Olatzagutia

  Eguberrietan eskean irteten zirenean erabiltzen zuten esaldia: "ogi-pazter, talua janda, ogiya laster". Santa Ageda egunean abesten zuten kanta.

• Aita, Luis Aranberri; 18. semea izatearen gorabeherak

  Luis Alberto Aranberri Mendizabal (1945) Eibar

  Amatiñoren aita, Luis "Koldo" Aranberri, erradikala zen euskara kontuetan. Hizkuntza kontuetan probokatzaile hutsa zen. Aita Elgoibarko Andikao baserrikoa zuen (eta ama Mallabikoa). 18 anai-arreba izan ziren eta Koldo denetan gazteena. Umetan seminariora bidali zuten eta gero Argentinara joan zen lanera, 1925 inguruan, beste pare bat anaiarekin.

• Aitak Argentinatik ekarritako urrezko kazola

  Anjel Azkarate-Askasua Lamariano (1928) Bergara

  Aita Argentinan egona zen, Buenos Aires ondoan. 1914 inguruan urrezko kazola bat erosi ei zuen 25.000 pezeta inguru ordainduta, anaiari oparitzeko. Kazola hura, osaba abadea hil zenean, elizaren esku geratu zen.

• Sagardoa nola egin

  Manuel Bastida (1923) Azpeitia

  Etxean dolarea zeukaten. Lehenengo sagarra bertan jotzen zuten, gero behera erortzean tina batean estutu eta horrela egiten zuten sagardoa. Ondoren barriketan jartzen zuten, gero handik botiletara pasatzeko.

• Zenbait anekdota

  Manolo Agirrezabal Izeta (1916) Zarautz

  Behin astoarekin aitaren lursail batzuetara joan zirenean, astoak ihesi egin zien. Sagastia ere bazuten. Sagastiko txabolan ikurrina zeukaten ezkutatuta, eta lapurtu egin zieten.

• "Lezon sagarra erruz"

  Joxe Miel Treku Azkue (1920) Lezo

  Garai batean, sagardi asko zen Lezon. Sagardiak zer baserritan eta ingurutan zeuden aipatzen du. Gurasoak zer baserritakoak zituen.

• Gaztainak bota eta sagarra sartu

  Baxili Txintxurreta Goenaga (1922) Oñati

  Arrautzak eta babarrunak ere saltzen zituen. Babarrun asko eta oso ona egiten omen zen Goienetxen. Udazkenetik aurrera sagarrak ere saltzen zituen. 1934. urtean gaztainadiak bota, lurra landu eta Gipuzkoako Foru Aldundiak ogerleko bat sagar-landarako emanda, 70 landara sartu zituzten. Garoen zuztarrak ere den-denak atera behar izan zituzten.

• Sagardoa nola gozatu; patsa; zipotza

  Jexuxmari Errekondo Aizpurua (1929) Usurbil

  Upelak. Sagardoari gozoa joateko zer egiten zuten. Patsa aitzurtu egiten zuten, sagardoz bete eta upelera. Patsa zer den. Zipotza zer den. Onila lastoarekin, iragazki bezala. Tina.

• Dolarea goraino betetzen zuten 35 kargarekin

  Jexuxmari Errekondo Aizpurua (1929) Usurbil

  Sagardoaz asko zekitenak, osabaz aparte: Nikanor eta Saltxipikoak. Dolarea puntaraino betetzen zuten 35 kargarekin. Egunean hiru ebakialdi. Jotzeko makina garbitzen. Karga bakoitza sei zaku ziren. Bertsotan ibiltzen ziren.

• Sagarra nola jotzen zuten

  Justo Camino Ibargoien (1930) Usurbil

  Lehen oso kotxe gutxi zeuden Txoko Alden. Lehen sagar asko zegoen eta Saltxipiko emakumeak sagarra jotzen laguntzeko deitzen zion Justori. Sagarra nola jotzen zuten azaltzen du.

• Eguneroko jatekoak

  Isidoro Mugerza San Martin (1927) Mendaro

  Egunero baba jaten zuten. Txerrikia ere jaten zuten. Porruak, azak, lekak, patatak... batzen zituzten. Sagarrak, madariak eta okaranak ere biltzen zituzten.

• Aitak fruta-arbolak txertatzen zituen

  Jone Garbiñe Izagirre Telleria (1935) Urretxu

  Aitak fruta-arbolak (sagarrak, madariak eta gereziak) txertatzen zituen bera gaztea zela. Hika egiten zien aitak. 

• Golako errekaren inguruan errota eta sagarrondo ugari

  Damiana Belaustegi Jaio (1924) Mendata

  Errota asko zeuden euren baserri ondotik pasatzen zen Golako errekaren inguruan. Sagarrondoak ere ugari zeuden, errekaren bi aldeetatik.

• Intxaur, gaztaina eta sagar klaseak; erretxina-batzea

  Julian Echeverría Oruna (1913) Eibar

  Intxaur klase desberdinak daude. Gaztaina, sagar, madari eta gerezi klase desberdinen izenak aipatzen ditu. Fruta-arbolak nola mentatzen diren. Umetan, pinuari zuloa egiten zioten eta erretxina batzen zuten; gero saldu egiten zen.

• Sagarrak bildu eta sagardotegia gobernatu

  Miel Almortza Leizeaga (1926) Urnieta

  Sagarrak nola biltzen zituzten azaltzen du. Amonaren garaian sagardotegia zeukaten, baina gerora utzi egin zuten. Sagardotegiko komeriak entzunak ditu Mielek.

• Emeterio aitajaunak eman zien hasiera baratze-lanei

  Emeterio Elkoroberezibar Odriozola (1931) Bergara

  Aitajauna, hura ere Emeterio, izan zen Zubikoa baserrian baratze-lanetan jardun zuen lehenengoa. Fruta-arbolekin ere lan egiten zuen. Oso ona ei zen txertaketan; sari bat ere irabazi zuen sagar mentu batekin. Seme zaharrenak jarraitu zuen baratzeko lanekin, baina gazterik hil zen tifusaren ondorioz. Emeterioren aita Donostiako Urbana hoteleko sukaldari nagusia zen. Anaia hil zenean, hotela utzi eta baserrira itzuli zen. Emeteriok familiako jarduerarekin segitu zuen.

• Musikak dedikazioa behar

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Bere kontura ikasi izan du asko. Etxean Argiaren egutegia hartzen zuten eta kantak ikasten zituen handik. Sei urte zituenerako koruan abesten zuen. Eskola garaian, bolada batez gorrotoa ere izan zion musikari, lagunak jolasean zebiltzan bitartean berak han egon behar izaten zuelako. Musika jolerik onena ordu gehien sartzen dituena dela dio.

• Musikako titulurik ez

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Santiago Azurza organistarekin ikasi zuen, baina ez du musikako titulurik. Horren inguruko gogoetak.

• Musika ikasteko aukera bakarra elizaren bueltan

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Garai batean musika ikasteko aukera bakarra elizaren bueltan zen. Kontserbatorioa Donostian bakarrik zegoen. Unibertsitaterik ere ez zen; ikasketak egitera kanpora joan behar. Elizan organoa ikasten zen, beste instrumentuak geroago etorri ziren. Remigio txistularia; berak egin zion txistua ebanoarekin.

• Berak asmatutako melodiak partituretan jartzen ditu

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Berari burura etortzen zaizkion melodiak partituretan jartzen ditu. Lehendik buruan ditugun doinuek eragina izaten dute, baina bera denak ezberdinak egiten saiatzen da. Berak sortutako melodia baten inguruko istorioa.