Hika hizketan

• Embil pilotariaren omenaldian eztabaida, mezaren harira

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Santiago Azurza organistak tiple taldea zuen. Tipleak mutikoak izan ohi ziren. Gizonezkoei 14 urte ingururekin ahotsa aldatzen zaie, baina emakumeei ez. Victor Embil pilotariari omenaldia egin zitzaionean, `Stella Maris´ meza abestu behar zuten. Victorren semeak gizonezkoen ahotsean abestea nahi zuen, bera ere tenorea zen eta. Baina organista ez zegoen ados eta eztabaida horren harira haserretu egin ziren. Jende asko joan zen omenaldira, Iparraldeko jendea ere bai.

• Gerra garaiko oroitzapenak; anaia frontean

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Gerra garaiko oroitzapenak. Kanoia jarri zuten Aldapeko mendian, Mendizorrotzera disparatzeko. Milizianoak etorri ziren handik. Zubiak leherrarazi zituzten eta beraiek Aginagara joan ziren, tropak pasa bitartean. Frontea Bizkaia alderantz joan zen. Anaia soldadutzatik libratu zen arren (aita falta zutelako), gerrara joan beharra izan zuen. Zugaztietatik (La Arboleda) idatzi zien eskutitz bat.

• Anaiak gogor lan egin behar, familia aurrera ateratzeko

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Anaiak bihotzeko gaitza izan zuen, baina aurrera atera zen. Lan asko egin behar izan zuen familia aurrera ateratzeko, aita falta baitzuten. Zortzi lagun bizi ziren etxean, bi izeba ezkongabe ere beraiekin bizi ziren eta. Singer josteko makinak saltzen ibiltzen zenari amak esandakoa.

• Perretxikoen esporak aztertzen mikroskopioarekin

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Behin Donostian perretxikoen inguruko liburu bat ikusi zuen. Beti kuriositate handikoa izan denez, hura hartu eta eskolatik ekarritako mikroskopioarekin perretxikoen esporak aztertzen hasi zen. Esporak zer diren; kolore ezberdinetakoak izaten dira.

• Perretxiko bat sailkatu nahian esporekin izan zituen gorabeherak

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  150 perretxiko mota ezagutuko dituela dio. Perretxiko bat sailkatu nahian haren esporekin nolako buruhausteak izan zituen kontatzen du. Perretxikoen sailkapena: hilgarriak, jangarriak...

• Perretxikotarako filosofia

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Perretxikoekin pixkanaka hasi beharra dago, pixkanaka ezagutzen joan eta argi ibili. Igerian jakitearekin egiten du konparaketa: ez dakiena ez da hiltzen, ez delako ausartzen; zerbait dakienak edo zerbait dakiela uste duenak izaten du arriskua. Perretxikoen mundua oso zabala da.

• Surf-oholak egiten

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Lantegia utzi ostean, Donostian surf-ohol bat ikusi zuen behin erakusleihoan eta orduantxe hasi zen oholak egiten. Bera familia behartsukoa izan denez, ohol merkeak egiten hasi zen hasieran. Gero, gazteek eskatuta, "foam"arekin hasi zen. Nola eta zenbat denboran egiten zituen.

• Kanaberak egiteko, tornua nola prestatu zuen

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Surf-oholak eta kanaberak egiten zituen garai baten, bizimodua ateratzeko. Kanaberako egiteko, berak prestatu zuen tornua, "rotabatorra"ren motorra erabilita.

• Gerra garaian zubi birakaria lehertu zuten

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Gerra garaian zubia apurtu zuten. Zubia biratu egiten zen karga-ontziak pasatzeko. Arozena fabrikara joaten ziren materiala eramatera. Nola leherrarazi zuten zubia biratuta zegoen unean. Leherketaren ondorioak eraikinetan.

• Presoek berregin zuten gerran lehertutako zubia

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Gerra sasoian lehertu zuten zubia nola konpondu zuten. Hasieran egurrezkoa egin zuten, baina gutxi iraun zuen. Gero, preso hartu zituzten milizianoak jarri zituzten zubia berregiten. Beraz, zubia errepublikanoek apurtu zuten eta beraiek berregin behar izan zuten. Zubiaren obren inguruko azalpenak.

• Garai bateko Orio; toponimoak

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Gaur egun Zakilaneko aldapa esaten diotenari Kartzela kalea deitzen zion amak, garai batean kartzela zegoelako. Beraiek Hondartzako aldapa esaten zioten. Garai bateko Orio. Kofradia ondotik hasten zen arrapala. Olatuek gogor jotzen zuten.

• Garai batean arrain gehiago

  Patxi Oliden Gonzalez de Txabarri (1923) Orio

  Arrantza-kontuak. Garai batean erresakak "amabirjiña" ("jibia") ugari ekartzen zituen. Garai batean batelak arrainez beteta ekartzen zituzten.

• Errepublikaren aldarrikapena Ermuan

  Pedro Zubizarreta Garro (1925) Ermua

  Gogoan du eskolara zihoala nola ikusi zuen Droget udaletxeko balkoitik txapligua botatzen errepublika aldarrikatu zen egunean. 1933an eman zieten andrazkoei boto eskubidea. Ermuko emakume baten adierazpenak.

• Hikak gertutasuna ematen du

  Oñati

  Hikak gertutasuna eta lagunarteko konfiantza ematen duela uste dute.

• Kalean hika egiteko zalantzak

  Oñati

  Kalean hika hasiz gero, euren kezka nagusia zer edo nola erantzun ez jakitea da.

• Hika gehien erabiltzen dituzten esaldiak

  Oñati

  Eskolan landu arren, oraindik ez dute hartu eguneroko elkarrizketetan hika egiteko ohitura. Gehien erabiltzen dituzten esaldiak ze estilotakoak diren.

• Hika jarduteko gogoz

  Oñati

  Eguneroko elkarrizketetan ez dute hika erabiltzen. Hala ere, tarteka sartzen dituzte esaldi solte batzuk. Gustatuko litzaieke hika egiteko beldurra kendu eta normaltasunez hitz egitea.

• Hikako esaldi solteak

  Oñati

  Hika esaten dituzten esaldi solteak. Alaine saiatzen da amarekin elkarrizketa osoa hika egiten.

• Hikako esaldi solteak erabiltzeko ohitura

  Oñati

  Egunerokotasunean ez dute elkarrizketa osorik hika egite, baina hikako esaldi solteak erabiltzen dituzte. Iñigok "Ze xauk?" eta "Ze habil?" esateko ohitura handia du. Jonek, berriz, esaldiak hika hasteko ohitura duela dio, nahiz eta gero agian hanka sartu edo zukara pasatu.

• Sagardoa nola egiten den

  Jose Bergara Baskaran (1928) Eibar

  Sagardoa nola egiten zuten. Prozesua azaltzen du.