Hitanoari buruzko pasarteak

  • Hikaren inguruko iritzia

    Oñati

    Hikaren inguruko iritzia. Gustatzen zaie, baina ez dute erabiltzen.

  • Hitanoak generoa bereiztea ez dute arazo gisa ikusten

    Oñati

    Hikak generoa bereizten du eta batzuek horren aurka azaldu daitezke, baina ez dute arazorik ikusten horrekin, elkarrizketa kideak aukeratu baitezake berari noka ala toka egitea nahi duen.

  • Hikaren berezitasuna

    Oñati

    Hitanoaren berezitasuna euren ikuspuntutik. Hika hizkera tradizionala, herri-nortasuna ematen duena.

  • Hika ez dago galduta Oñatin

    Oñati

    Hitanoaren egoera Oñatin. Baserri inguruetan badago hika ondo erabiltzen duen jendea. Gazteak ere ari dira erabiltzeko saiakera egiten. Ez da behar beste erabiltzen, baina ez dago galduta. Mutilek erabiltzen dute batez ere. Emakumezkoen kasuan, oso adinekoak bakarrik entzun izan dituzte hika.

  • Hitanoa ikastetxean

    Oñati

    Ikastetxean irakasle batek hika egiten die. Ikasleen artean izaten dira hika egiteko saiakerak.

  • Futbol entrenamenduetan hika

    Oñati

    Familian, Jonen aitak eta aitajaunak egiten dute hika. Iñigoren familian, berriz, ez da egiten. Futboleko entrenamenduetan jasotzen duela hika gehien dio Iñigok. Mutilek parranda giroan hasten direnean jasotzen dute hika zaharragoengandik; beraiek oraindik esaldi solteak bakarrik.

  • Hika, zakarra?

    Oñati

    Gaur egun jada hika egitea ez da lotzen baserritarra izatearekin. Hika polita iruditzen zaie. Nork edo nola erabiltzen duen, batzuetan bortitza egin daiteke, baina elkarrizketan normal erabilita ez da bortitza Jonen ustez. Iñigok uste du hitanoa hizkera zakartzat edo "kasero"tzat hartzeak izango zuela zerikusia nokaren galeran.

  • Hitanoaren genero-bereizketa I

    Oñati

    Hitanoak generoa bereizten du. Horrez gain, desoreka handia dago tokaren eta nokaren artean. Forma bakarra erabiliko balitz hika, ikasteko errazagoa litzateke eta inklusiboagoa. Jonen ustez egokiagoa litzateke aukera hori hitanoa guztiz galtzea baino.

  • Hitanoaren genero-bereizketa II; noka arrotza

    Oñati

    Hitanoak genero-bereizketa egiten duenez eta toka gehiago entzuten denez, Jonek agian tokaren alde egingo luke, hitanoa gal ez dadin. Eskolan egin dituzten saioetan noka landu dute batez ere eta arrotza egiten zitzaien, ia inoiz entzun gabe zutelako.

  • Noka berreskuratzeko interesik bai?

    Oñati

    Noka berreskuratzea aberasgarria ikusten dute. Mutilek toka era naturalean ikasten dute Oñatin, baina noka ikasteko, ahalegin berezia egin behar. Norbere gain dago interesa jartzea eta saiatzea. Baina inguruan ez dute ikusten noka ikasteko eta erabiltzeko interes berezirik.

  • Hika gaztetxotatik eskolan landu behar litzateke

    Oñati

    Hika berreskuratzeko bideak; eskolan lantzea lagungarria litzateke. Hala ere, gaztetxoagotan hasi beharko liratekeela eskolan irakasten iruditzen zaie, jada Batxilergoan hizketa-ohiturak errotuago daudelako eta beste kontu asko izaten dituztelako buruan.

  • Hitanoaren "erabilera-arauak" malgutzearen alde

    Oñati

    Hitanoaren "erabilera-arauak" malgutzearen alde daude, hikari eusteko baldin bada. Arau horiek sortu ziren garaia eta gaur egungoa ezberdinak direla dio Jonek. Errespetuz jokatzea eta elkarrizketa kidearen oniritzia izatea dela kontua uste du Iñigok.

  • Hikaren erabilerari lehentasuna, ez zuzentasunari

    Oñati

    Hitanoaren zuzentasuna garrantzitsua da, baina gaur egun hikak duen egoera ikusita, beraiek erabilerari emango liokete lehentasuna eta ez zuzentasunari.

  • Hikako esaldi solteak erabiltzeko ohitura

    Oñati

    Egunerokotasunean ez dute elkarrizketa osorik hika egite, baina hikako esaldi solteak erabiltzen dituzte. Iñigok "Ze xauk?" eta "Ze habil?" esateko ohitura handia du. Jonek, berriz, esaldiak hika hasteko ohitura duela dio, nahiz eta gero agian hanka sartu edo zukara pasatu.

  • Pedro Iriarte Zuketa, Xuketa eta hiketa

    Pedro Iriarte (1937) Abaurregaina

    Zuketa, xuketan eta hiketan egiten dute bai Zuberoan eta bai Aezkoan. Berorika ez. Apaizari zuketan, pertsona nagusiei bezalaxe. Haurrei xuketan. Hiketan lagun artean. Xuketan nola egiten den azaltzen du.

  • extefana irastorza Auzoko eta etxeko giroak, udan eta neguan

    Extefana Irastorza (1925) Hendaia

    Zubernoa auzotegia oso alaia omen zen Extefanaren haurtzaroan. Kalean orgak, idiak, eta zaldi karroak ikusten ziren. Uda aldean, arratsetan, klerona jotzen zuten auzoko mutil gazteek. Mixel Azkubekoa izaten zen hasten lehena, maiz, eta besteek erantzuten zioten, bakoitzak bere etxetik: Agerretik, Dorrondegitik... Neguan, aldiz, etxe barruko giroan kantatzen zen. Extefanaren etxean ohitura handia zuten, bai gurasoek eta bai ahizpek, lanean ari ziren bitartean, kantuan aritzeko.

  • Agustina Pontesta Hitanoa Lezon

    Agustina Pontesta Garmendia (1950) Lezo

    Lezon hika oso gutxi egiten da. Agustinak, anai-arrebekin eta oso gertuko batzuekin erabiltzen du. Hitanoari buruzko iritziak Lezon.

  • Euskara. Hitanoaren erabilera

    Mercedes Agirre Elkoroiturbe (1899) Bergara

    Euskara. Hitanoaren erabilera. Osintxun azkenaldian zuka asko entzuten da.

  • Felix Zubia Hitanoa erabili du beti

    Felix Zubia Larrañaga (1950) Bergara

    Auzoan, lagunen artean eta anai-arrebekin hika egiten zuten. Transmisioa galdu egin da.

  • Angiozarren, giro euskalduna; hika

    Bergara

    Eskolan zigortu egiten zituzten euskaraz hitz egiteagatik, nahiz eta errekreo garaian egiten zuten. Lagunekin beti egin du euskaraz eta hika ere (orain gutxiago). Mutil eta gizon askok, ez dakite noka erabiltzen.