Hitanoari buruzko pasarteak
-
Apaiz eta medikuei berorika
Rafaela Nazabal Dorronsoro (1929) Ordizia
Ordizian gehienek gaztelaniaz egiten zuten. Ramoniren senarrak ere halaxe egiten zuen lagunekin. Senideen artean hika egin arren gurasoekin zuka egiten zuten. Kargu handikoei berorika egiten zieten.
-
Ordiziako euskara eta euskara Ordizian
Patxi Maiza Urrestarazu (1933) Ordizia
Ordizian jende gehiagok daki euskara, baina kalean erdaraz hitz egiten da hala ere. Lehen kalean eta etxean euskaraz baina jende artean erdaraz, eta eskolan ere erdaraz. Berak zuka egin izan du beti. Aitak berari hika. Ordiziako euskarak eta Ataungoak badute diferentzia txiki bat.
-
Hika eta zuka tratamendua. Non, noiz eta norekin.
Ander Alberdi Arregi (1933) Zarautz
Hika eta zuka tratamendua. Non, noiz eta norekin. Etxean beti zuka egin izan du, eta ezezagunekin ere bai. Lagunartean beti hika. Anaien artean ere zuka egin izan dute, eta semeei ere zuka egin izan die. Aitak ere zuka egiten zion. Amonari berorika egiten zion.
-
"Hika" eta "berorri"
Klara Urbieta Albizu (1924) Zumaia
Anai-arreben artean eta gurasoek haurrei hika hitz egiten zieten. Mediku eta apaizei berorika egiten zieten. Gaurko Zumaiako euskararen aipamena.
-
Berorika gurasoei eta osaba-izebei
Maritxu Rekondo Iribar (1927) Urnieta
Mariak etxean adinekoei (guraso, aitona-amona, osaba-izeba) berorika egiten ezagutu du beti, eta senarrak ere bai. Berari ere semeak eta erraina berorika egiten diote, eta beste seme-alabek ere bai, txikienak izan ezik. Hark zuka. Berak seme-alabei zuka egin die, eta berari ere gurasoek hala egiten zioten. Anai-arrebekin ere zuka egin izan du. Lagun artean ere gutxi egin du hika. Denbora hartan hika egitea errespetu faltatzat hartzen zen.
-
Hika seme-alabei, zuka ilobei
Kontxita Setien Ezeiza (1926) Urnieta
Donostiako plazan egoten zenean justu samar ibiltzen erdararekin. Hika beti anai-arrebekin eta seme-alabekin. Ilobei zuka. Lagun artean bietara. Berorika apaizari eta medikuari.
-
Hika, zuka eta berorika, bakoitza bere lekuan
Bixente Lizaso Itxaso (1931) Urnieta
Berak hika egiten du ahal duen guztietan. Lagun batekin gertatutako kasua: zuka egiten hasi zaio oraintsu eta Bixenteri ez zaio batere gustatzen. Zukak errespetua adierazten du. Ikusi izan du semea aitari hika egiten, baina lotsagarri samarra iruditzen zaio. Gurasoei berorika egiten zitzaien. Berak ez zuen horrekin jarraitu seme-alabekin, baina arreba batek bai. Apaizari ere berorika.
-
Hika eta berorika egiteko ohitura gutxi
Ines Ibargutxi Larrea (1924) Legazpi
Hika egiteko ohiturarik ez du izan Inesek. Berorika medikuari eta apaizari egiten zioten. Parrokoari "Berori" deitzen zioten, hori bere izena zelakoan.
-
Pertsona bat, tratamendu bat
Juli Elizburu Agirre (1939) Jesus Lizarazu Unanue (1936) Zumarraga
Jesusen etxean, anai-arreben artean, hika edo zuka egiten zuten; gurasoekin, zuka. Apaizari, medikuari eta albaitariari berorika egiten zieten. "Usted" eginez gero, haserretu egiten ziren.
-
Hika, zuka edo berorika
Koldo Pildain Gonzalez de Langarika (1931) Otxandio
Gurasoei eta adinduei zuka egin behar zaie berba, baina lagun artean hika egiten da. Kuadrillako neskekin ere hika erabiltzen dute. Alkate, mediku eta horrelakoei zuka zuzentzen ikasi zuten, eta abadeei, berriz, berorika.
-
Mutilzahar kuadrilla batekin hika ikasi
Edurne Ormazabal Izagirre (1934) Maite Ormazabal Izagirre (1937) Zumarraga
Hika erabiltzea gauza berria da. Tabernan, mutilzahar kuadrilla batekin ikasi zuten, baina ez zegoen ondo ikusita. Errespetu falta adierazten zuen.
-
Errezilen, gurasoei eta aitona-amonei "berori"
Imanol Lazkano Uranga (1936) Azpeitia
Errezilen, "berori" esaten zieten gurasoei eta aitona-amonei . Apaizari ere berorika egin behar izaten zitzaion. Apaizari hika egiten zion mutil baten pasadizoa kontatzen du.
-
Berrizen hika, Gerrikaitzen zuka
Joxepa Mendiolea Ansotegi (1924) Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz
"Jatxi" aditza erabiltzen dute, eta "eratxi" ere ezagutzen du. Berrizen, Arratzun..., leku askotan bizita dago. Berrizen hika egiten zen, baina Gerrikaitzen ez, ezta bere aitak ere. Inoiz ikusi ditu gazteak nagusiei hika egiten, eta txarto irizten dio horri.
-
Hitanoa eta erreberentziak
Julio Zabaleta Yarza (1933) Natividad Zabaleta Yarza (1936) Legazpi
Lagun artean eta neba arreben artean hika aritzen zirela dio Juliok, Natik dio bera hika trabatu egiten zela, eta zuka gehiago aritzen zela. Gurasoei zuka egiten zieten biek, baita aitona-amonei ere, eta apaizari, berorika. Elizak jakinarazpenik egiten bazuen kalean zehar ibiliko zirela olio santuarekin edo jauna hartzeko deia eginaz, makurtu egin behar izaten zuten elizakoak pasa arte, erreberentzia gisa. Konfesatzera ere sarri joan ohi ziren.
-
Lagunekin eta anai-arrebekin hika; abadeari eta medikuari berori
Faustina Lopez Larrea (1908) Eibar
Lagunekin eta anai-arrebekin hika. Abade eta medikuei berorika egiten zitzaien.
-
Hika eta zuka bai, berorika ez
Krispin Arregi Mendiolagarai (1936) Amorebieta-Etxano
Aitari zuka egiten zion eta aitak berari hika. Aita-semeak beti ika-mikan aritzen ziren. Aitak hika egiten zien seme-alabei eta beren artean ere hika egin izan dute neba-arreben artean. Alabari beti zu egin izan dio Krispinek. Berorika ez dio inori egin izan berak.
-
Hitano gutxi, fraideen eraginez
Juan Iturriondobeitia Larruzea (1929) Amorebieta-Etxano
Berorika, zuka eta hika zeini egiten zien azaltzen du. Hitanoa gutxi egin izan dute; fraideen eraginez izan zitekeela dio.
-
Hika mutilei bakarrik
Jesus Zearreta Etxabe (1926) Amorebieta-Etxano
Lagun artean hika egin izan dute, baina emakumeei ez. Abadeei eta medikuei berori esaten zieten.
-
Zuka jarduteko ohitura
Anastasio Zamalloa Zubero (1928) Amorebieta-Etxano
Neba-arreben artean zuka egiten dute, baita aitak berarekin ere. Lagun artean ikasi zuen hika, baina zuka jarduteko ohitura dauka.
-
Luma nola egin euskaraz?
Imanol Miner Aristizabal (1974) Errenteria
Euskara berandu iritsi zen LGTIBQ+ komunitatera. Bera baino zaharragoak diren kuadrilla euskaldun gay-en erreferenteak ez ditu ezagutu. Beraien artean euskaraz hitz egiteko formak (hika, noka...) bilatu zituzten eta hiztegi propioa sortu (oilategia, marisoinketa, lumatza...).


