Hitanoari buruzko pasarteak

• Hika egiteko joera

  Jesus Mari Astigarraga Zubiaurre (1951) Elgoibar

  Hika egiteko ohitura du. Arrasatera ikastera joan zenean esan zioten hika egiten zuela; konturatzeke irteten zitzaion. 12-14 urtera arte denbora asko pasatzen zuen Errotatxo baserrian eta ziurrenik osaba-izebek egingo zioten hika. Umetan ere izebarenean pasa zuen denbora asko, arreba bikiak gaixotasun bat izan zuelako.

• Lagunekin beti hika

  Markos Gabilondo Irala (1942) Bergara

  Euskaraz hitz egiteko ohitura jendearen araberakoa da. Lagunekin hika egiten du.

• Hika gertukoekin, berorika apaizari eta medikuari

  Maritxu Loiola Ugarteburu (1948) Elgoibar

  Umetan hika egiten zuten mutilekin. Neskei, ostera, zuka gehiago. Etxean esaten zieten hika ez egiteko, hurbilekoei ez bazen. Apaizei eta medikuei berori esaten zieten. Mediku gehienak oinez ibiltzen ziren etxerik etxe. Elur handia zegoenean, aita bila joaten zitzaion, elkarrekin joateko.

• Hika zeinekin egiten duen

  Pello Arrieta Soraiz (1950) Elgoibar

  Aitak semeei hika egiten zien, alabei zuka. Amak denei zuka egiten zien. Berak anaiari hika egiten dio. Hika norekin egiten duen kontatzen du.

• Hitanoa ia galdu da

  Agurtzane Epelde Iriarte (1960) Elgoibar

  Euskara baserritarrei esker mantenduko dela uste du. Azpeitiko lehengusinekin hango hizkeran hika egiten saiatzen da. Elgoibarren hitanoa erabat galdu dela dio.

• Mutilengandik urrun

  Barbara Olaizola Mitxelena (1941) Lezo

  Hika desagertzeak pena ematen dio. Ikasi zutena da. Mutilei hika entzutea ohikoagoa zen. Hilekoa izan eta hurrengo udaran, mutilekin jolastea gaizki zegoela eta jostera bidali zuten. Dantzara joaten zirenean ere, mutilak urrunarazi egiten zituen.

• Anai-arrebekin eta seme zaharrenarekin hika

  Barbara Olaizola Mitxelena (1941) Lezo

  Anai-arreben artean hika egiten dute. Seme zaharrenarekin ere hika aritzen da; beste hiruei zuka egiten die. Ez dauka gogoan gurasoek hika egiten ote zioten.

• Etxean beti euskaraz

  Eugenio Salaberria Lazkano (1948) Lezo

  Etxean gurasoekin dena euskaraz egiten zuten. Aitak errietan egiten zien erdaraz entzundakoan. Aitak zuka egiten zien. Anai batzuekin hika egiten zuen eta lagun artean ere bai.

• Anai-arreben artean hika

  Ines Olaizola Mitxelena (1949) Lezo

  Anai-arreben artean hika egiten dute. Aitak anaiekin hika egiten zuela uste du; neskekin, ordea, zuka. Bi ahizpen artean gazteleraz egiten zuten, baita lagun artean ere. Aitari esker jarraitu zuen euskaraz. Kuadrilan bi-hiru lagunekin egiten du hika.

• Elgoibarko eta Getariako hitanoa

  Andres Alberdi Gorostiaga (1950) Getaria

  Elgoibarrera bizitzera joan zenean, hika pertsona helduek bakarrik egiten zuten. Emakumeko heldu batzuei lehenengoz "ikusiko jonau" entzun zienekoa.

• Aitak zuka egiten zien

  Txomin Mujika Latxa (1952) Elgoibar

  Aitak eguerdietan euskaraz irakasten zion etxean zuen liburu batekin. Ez du gogoan liburuaren izena, baina Julen Zabaletaren marrazkiak zituen. Placido Intxaustiren hiztegia ere bazuten etxean. Osaba-izebekin ere euskaraz egiten zuen. Aitak lagunartean hika egiten zuen, baina semeei beti zuka.

• Batzuek hika, beste batzuek zuka

  Mari Karmen Irazu Treku (1949) Lezo

  Aitak hika egiten zion, amak zuka. Errenterian lokutorioan ordua eskatu eta amak ahizpei deitzen zien; haiek bazeukaten telefono bana etxean. Ama ahizpa zaharrena zen. Lehengusu-lehengusinek zuka egin izan diote. Osabak hika egiten zion.

• Anaiekin eta lagunekin hika

  Pili Legorburu Mitxelena (1945) Lezo

  Hika egiten du anaiarekin eta oso lagun direnekin. Gurasoek senideekin hika egiten zuten, baita seme-alabei ere.

• Hitanoa berreskuratzeko, esaldi batzuk modan jarri

  Lurdes Badiola Aranguren (1960) Pello Legorburu Ibarguren (1956) Antzuola

  Gazteek hitanoa erabil dezaten lanketa handia egin beharko litzatekeela uste du Lurdesek. Hika esaldi batzuk erabiltzeko modak lagundu dezakeela uste du Pellok.

• Animaliei haserre egiteko hika, erakartzeko zuka

  Lurdes Badiola Aranguren (1960) Pello Legorburu Ibarguren (1956) Antzuola

  Pellok dio animaliei hika egin izan diela beti. Animaliak erakartzeko zuka eta haserre egiteko hika egiten zaiela diote.

• Hitanoaren, eta bereziki nokaren, galera

  Lurdes Badiola Aranguren (1960) Pello Legorburu Ibarguren (1956) Antzuola

  Beren gurasoen garaian, emakumeek zein gizonek hika egiten zutela diote. Erdara nagusitu izanari egozten dio hitanoaren galera Pellok. Lurdesek uste du gizonek mantendu egin dutela harreman gehiago izan dutelako elkarrekin, emakumeek baino.

• Hika jarduteko, euskara ondo jakin behar

  Lurdes Badiola Aranguren (1960) Pello Legorburu Ibarguren (1956) Antzuola

  Lurdesen erraina hika ikasten dabil, baina hari ere alabarekin ez dio irtetzen. Hika egiteko, euskara ondo menperatu behar dela dio Pellok; bertsolaritza eredutzat jartzen du.

• Elizak zuka hobesten zuen

  Lurdes Badiola Aranguren (1960) Pello Legorburu Ibarguren (1956) Antzuola

  Lehen hitanoa baserritarren kontua zela diote, kaletarrek erdaraz egiten zutela gehien bat. Eliza inguruan zuka egitea hobesten zela dio Lurdesek.

• Seme-alabei hika oso gutxik

  Lurdes Badiola Aranguren (1960) Pello Legorburu Ibarguren (1956) Antzuola

  Lurdesek biei zuka eta Pellok alabei hika egiten diete. Seme-alabei hika oso etxe gutxitan egiten dietela dio Lurdesek.

• Toka gehiago entzuten da noka baino

  Lurdes Badiola Aranguren (1960) Pello Legorburu Ibarguren (1956) Antzuola

  Antzuolan hika beraiek baino nagusiagoek zein gazteagoek egiten dutela diote, baina gizonezkoek. Neska gazteek ez dutela egiten dio Lurdesek. Pelloren alabek haien artean hika egiten dute, baina ez da joera orokorra. Pellok dio landu beharrekoa dela, aberasgarria delako eta bestela galdu egingo delako.