Hitanoari buruzko pasarteak

  • Jaione eta Araitz Lehengusuekin toka; nokarik ez du erabiltzen

    Jaione Azpiazu Larrañaga (1969) Araitz Etxaniz Azpiazu (2004) Azkoitia

    Hika badaki, erabili ez arren, eta egingo lukeela iruditzen zaio. Hala ere, ahizparekin baino errazago hasiko litzateke lagunekin. Lehengusuei toka egiten die, nahiz eta haiek zuka erantzun.

  • Jaione eta Araitz Hika bizitzen ohituta

    Jaione Azpiazu Larrañaga (1969) Azkoitia

    Gurasoek hika egiten zioten eta anai-arreben artean hala egin izan dute beti. Ume-umetatik egin izan du hika eta horixe iruditzen zaio ohikoena. Bere alabek edo herriko gazteek elkarrekin zuka egitea xelebrea iruditzen zaio.

  • 450 Hika edo zuka nori egiten zioten

    Maria Lezeta Errasti (1933) Maritxu Romaratezabala Badiola (1935) Eskoriatza

    Euskararen erabilera: hika nori egiten dioten. Ohituraren arabera, batzuei hika eta beste batzuei zuka. Hika egitea oso gauza polita dela uste dute. Zuka, konfiantza gutxiago dutenekin egiten dute.

  • Javier Zubizarreta Neska batzuekin hika eta beste batzuekin zuka

    Javier Zubizarreta Zubizarreta (1955) Azkoitia

    Anai-arreben artean hika hitz egiten zuten umetatik. Gurasoekin zuka. Mutilek hika jarduten zuten elkarrekin. Geroago, neskekin harremanetan hasi zirenean, neska batzuekin hika eta beste batzuekin zuka. Ez daki zein den horretarako arrazoia; lehen hitza nola egiten den edo. Eta hizketa-ohitura hori urteetan mantentzen da gero.

  • 592 Inguruko herrietako euskarak doinu desberdina

    Juanita Isasti Otamendi (1918) Getaria

    Zarauztarrek eta zumaiarrek desberdin hitz egiten omen dute, eta erraz antzematen omen da nongoak diren. Getariako baserritar eta kaletarren artean ez dute alderik somatzen. Beraiek beti hika egiteko ohitura izan dute. Nagusiagoei hika egitea errespetu falta. Lehen berorika ere egiten zen, baina Juanitak ez zuen erabiltzen. Senar-emazteek hika egitea ez zaio gustatzen.

  • Pello Lagunartean, hika

    Pello Garaikoetxea Gibelalde (1930) Lizartza

    Lagunartean hika hitz egiten izan du. Guraso eta senideekin, berriz, zuka.

  • Ainara Elortza Hitanoa kantetan

    Ainara Elortza Izagirre (1979) Azkoitia

    Kantei dagokienez, badira hitanoa erabiltzen dutenak, baita noka darabiltenak ere. Oskorriren bilduma aipatzen du. Kanta batzuen bertsio berrienetan hika-tik zuka-rako aldaketa egin da. Kantetan azaltzen diren hika arrasto txikiek umeak hitanora ohitzeko balio dute.

  • 460 Neskei gehienetan "zuka" egiten zieten

    Bitoriano Apalategi Aranburu (1921) Jose Usabiaga Etxeberria (1923) Juan Bautista Usabiaga Etxeberria (1923) Beasain

    Berorika; zuka; hiIka. Lagunartean edo familian nola egiten zuten. Neskei gehienetan zuka. Emakumeak beraien artean hika egiten zuten sarritan.

  • Leire Larrañaga Nondik dator nokaren beherakada?

    Leire Larrañaga Sudupe (1981) Azkoitia

    Ez du entzun inoiz hikaren aurkako hitz txarrik, baina nokaren beherakadaren atzean zerbait egon behar dela iruditzen zaio. Bere etxean, esaterako, anaiari hika eta berari zuka egin izan diete eta berak normaltasunez jaso du hori. Berari hika hasteko kontzientzia piztu zitzaion, baina beste askok ez dute pauso hori ematen. Neska gazteagoek gutxik darabilte hika.

  • Jaione eta Araitz Trikiti-giroan hikarako joera

    Araitz Etxaniz Azpiazu (2004) Azkoitia

    Araitzek dio trikiti-giroan mutil zaharrago batzuek noka hitz egiten diotela. Izan liteke parranda-giroan edo giro alai horretan hikarako joera nagusitzea.

  • Martin Zabala Euskaraz hitz egiteko lotsa

    Martin Zabala Agirre (1926) Andoain

    Baserrikoei gehixeago kostatzen zitzaien gaztelaniaz moldatzea. Gaztetan ez zuten ohiturarik lagunartean erdaraz hitz egiteko. Baina garai hartan erdaraz hitz egitea kategoriaren seinale zen; nesken artean hika hitz egitea lotsagarria zen.

  • 468 Euskararen egoera; hika, zuka, berorika

    Carmelo Olano Segurola (1930) Ixabel Olano Segurola (1925) Beasain

    Hizkuntzaren egoera. Parrokoak euskaldunak izan arren umeei ez zieten euskaraz hitz egiten. Hika, zuka, berorika.

  • 450 Hitanoaren erabilera senideekin

    Maria Lezeta Errasti (1933) Maritxu Romaratezabala Badiola (1935) Eskoriatza

    Hitanoaren erabilera etxean. Seme-alaben artean ere desberdintasunak; batzuei hika eta beste batzuei zuka.

  • Jaione eta Araitz Eskolan hikako adizkiak irakasten al dira?

    Jaione Azpiazu Larrañaga (1969) Araitz Etxaniz Azpiazu (2004) Azkoitia

    Araitzek dio mutil gazteek jakingo dutela noka ere badagoela, eskolan landu izan dutelako. Beraiek aditzak ikasterakoan ikasi izan dituzte hitanoko aditzak. Ahizpa gazteagoak, ordea, hikako aditzak ez zituztela ikasi behar esan zion. Jaionek ere entzun izan du ikastetxe batzuetan jada ez direla ikasten hikako formak.

  • Antonio Zubeldia Lagunekin beti hika hitz egin izan du

    Antonio Zubeldia Olano (1930) Altzaga

    Lagunekin beti hika hitz egin du. Etxean berriz, gurasoei zuka eta hika senideen artean. Berorika ez du hitz egin.

  • Isidro Ugarte Berorika, hika eta zuka

    Isidro Ugarte Ortuoste (1924) Durango

    Abadeei berorikaz hitz egin behar izaten zitzaien; hikaz hitz egitea ez zaio ondo iruditzen. Hika hurbileko jendearekin berba egiteko modua dela dio. Medikuari ere berorikaz hitz egiten zitzaion. Etxean zukaz hitz egiten zuten. Lagun artean zuka edo hika egiterakoan, adina hartzen dute kontuan, gazteagoek nagusiagoei zuka egiten diete. Bere emaztearen etxean neba-arrebek hika egiten zuten.

  • Serafin Baraiazarra Abadeari, medikuari eta albaitariari "jauna"

    Serafin Baraiazarra Albizu (1929) Muxika

    Serafinek ez du hitanoa erabili. Abadeari, medikuari eta albaitariari "jauna" esanda egiten zitzaion berba.

  • Ixabel Jauregi Aita Larrabetzukoa eta ama azkoitiarra

    Ixabel Jauregi Alberdi (1956) Azkoitia

    Aita Larrabetzukoa zen, basomutila. Arrebarekin eta ilobekin batera joan zen Azkoitira bizitzera eta Zubillaga lantegian hasi zen lanean. Berak bost urte zituela hil zen aita. Gurasoek elkarrekin zuka egingo zutela uste du. Baina amak seme-alabei hika egiten zien eta hiru anai-arrebek halaxe egin izan dute elkarrekin.

  • 1279 Mediku eta apaizei berorika

    Manuela Oteiza Azpitarte (1938) Azkoitia

    Azkoitiko kalean zeuden baserriak izendatzen ditu. Anai-arreben artean hika egiten zuten eta mediku eta apaizei berorika. Gurasoek umeei hika egin arren, beraiek zuka egiten zieten gurasoei, errespetuz. Ogia lurrera eroriz gero, jaso eta muin ematen zioten; aiztoa ere ezin izaten zen ogian sartuta utzi.

  • 277 Euskara

    Natalio Juaristi Aranburu (1912) Bergara

    Euskara. Hika / zuka. Berori.