Hitanoari buruzko pasarteak
-
Errieta egiteko beti hika
Begoña Aranzadi Manterola (1935) Usurbil
Errieta berriz hika egin die seme-alabei, indar gehiagorekin ateratzen delako eta erreztasun gehiago izan duelako.
-
Hiketan Bakion
Juan Llaguno Bilbao (1925) Basauri
Hika hitz egiten Bakion ikasi zuen eta Bakioko senideekin hitz egiten zuen gehien. Euskaraz gazteleraz baino hobeto moldatzen zirela kontatzen du.
-
Lagunekin hiketan
Agustina Mujika Etxebarria (1926) Arrigorriaga
Hiketan lagunekin egiten du Agustinak. Nagusiei zuka egiten die.
-
Berorika abade eta gurasoei
Benita Unamuno Mujika (1905) Bergara
Berorika gurasoei, aitona-amonei. Hika senar-emazteen artean. Abadeei egiten zitzaien berorika. Pazkoko txartela zela-eta abadearekin izandako gorabeherak.
-
Ordizian zuka; Zaldibian hika
Ana Mari Balerdi Azpiroz (1932) Pedro Balerdi Azpiroz (1934) Ordizia
Ordizian hika inor gutxik hitz egiten zuen; Zaldibian, aldiz, denek. Ana Marik eta Pedrok ez zuten ikasi hika, etxean zuka egiten baitzieten.
-
Hitanoa San Migelen galduta
Bixenta Beti Abrisketa (1911) Basauri
Aitak hika egiten zuen lagunekin Zeberion, baina amak zuka egiten zuen beti. Gaztea zela, emakume zein gizonezkoek egiten zuten hika. Ia euskaraz hitz egiten ez zuen arren, berak hika egiten jarraitzen zuela kontatzen du.
-
Hika, zuka eta gurasoei berorika
Maria Jesus Izagirre Ibarra () Basauri
Maria Jesusen amak hika hitz egiten zuen, gurasoei berorika eta seme-alabei zuka hitz egiten zien. Berak gurasoei berorika egiten zien. Anai-arrebekin zuka egiten zuen. Lagunekin egin izan zuen gaztetan hika.
-
Hika, zuka eta berorika
Maria Sukia Nazabal (1923) Pedro Sukia Nazabal (1929) Ordizia
Beraien artean, hika egiten dute. Gazteei, mutilei hika, eta neskei zuka. Lehengusuei hika. Gurasoek seme-alabei hika, senar-emazteen artean, zuka. Seme-alabek beraien artean hika. Lagun batzuek gurasoei berorika. Apaizari berorika.
-
Norekin egin izan duen hika edo zuka
Eulogia Zabala Arkarazo (1920) Abadiño
Senarrarekin beti zuka egin izan du. Etxean anai-arrebekin eta lagunekin beti hika. Hika egiteak konfiantza gehiago ematen duela dio. "Hik eta hok" esaten dio berak.
-
Hi edo zu
Bernarda Uriarte Jaka (1902) Zaratamo
Hitanoa mutilei, bestela zuka.
-
Berorika konfiantza gutxi duenarekin
Kalixta Madariaga Etxeandia (1908) Basauri
Berorika hitz egitea, errespetuz hitz egiteaz gain konfiantza eza dela dio Kalixtak. Gaztetan hiketan egiten zutela gogoratzen du baina grabaketa egin zenean gutxi egiten zen. Emakumeen artean hika egitea motza dela iruditzen zitzaion.
-
Berorika hizketan
Juan Domingo Astarloa Laka (1933) Ermua
Berorika zela hitz egiten zuten antzezten du. Alkatearekin hika aritzen da.
-
Hika eta zuka zeinekin
Dioni Ardanza Ormaetxea (1914) Ermua
Hika edozeinekin egiten zuten, pertsona nagusiekin izan ezik. Zuka lagun bereziei, bikoteari edo helduagoei egiten zitzaien, errespetua zor zitzaionari.
-
Hika, zuka eta berorika
Agurne Agirregomezkorta Isasi-Isasmendi (1927) Agus Agirregomezkorta Isasi-Isasmendi (1920) Elbire Agirregomezkorta Isasi-Isasmendi (1926) Ermua
Hika, zuka eta berorika zeinekin egiten zuten: hitanoa lagunekin eta anaiekin, zuka ahizpa-arrebekin eta seme-alabekin, eta berorika apaizekin eta medikuarekin.
-
Etxean jaso du hitanoa
Ainara Elortza Izagirre (1979) Azkoitia
Amak hika egiten dio; nerabezaroan hasi zitzaien ahizpari eta biei hika. Aitak ez dio egiten. Lagun batzuekin hika egiten du. Bere garaian noka ondo zekiten mutilek, nahiz eta beti egon izan den neskei toka egiten dienen bat. Ahizparekin ez du hika egiten, agian ez dutelako ume-umetatik jaso. Mutilei txikiagotan egiten zaie hika, neskentzat ez dela fina pentsatu izan delako. Hikaren konnotazio txarrak.
-
Semeei hika egin izan die txiki-txikitatik
Leire Larrañaga Sudupe (1981) Azkoitia
Mutilak oso txikitatik hasten dira hika, jada haur hezkuntzan hasiko direla iruditzen zaio. Berak semeei hika egin izan die beti eta oso txikitatik egin izan dute. Neskak izan balira ere berdin egingo liekeela uste du.
-
Hikak harreman-mota deskribatzen du
Leire Larrañaga Sudupe (1981) Azkoitia
Hika galtzea altxor bat galtzea litzatekeela uste du. Beretzat hika ez da komunikatzeko tresna bat bakarrik, harreman-mota deskribatzen du, harreman hori gertukoa dela adierazten du. Noka galtzeak emakume bezala garrantzia handia izango lukeela iruditzen zaio eta kontzienteki eragin behar dela uste du, hori aldatzeko.
-
Hitanoa Xabier Munibe ikastetxean lantzeko aukera
Leire Larrañaga Sudupe (1981) Azkoitia
Xabier Munibe ikastetxea publikoa da eta handia, gainera. Irakasleak asko aldatzen dira eta asko kanpotik etorritakoak dira, baina badaude bertako edo inguruetako irakasleak ere. Hori dela eta, ikusten du hitanoa eskolan lantzeko aukera. Bestela zaila litzateke, beste herri batzuetakoek ez dutelako hika erabiltzen.
-
Magisteritza ikasten ari zela, euskal kontzientzia piztu
Ixabel Jauregi Alberdi (1956) Azkoitia
Donostian egin zituen Magisteritza ikasketak eta euskal kontzientzia piztu zitzaion han, besteak beste, Martxelo Otamendi ikaskideari esker. Irakasleek ez zuten euskararekiko jarrera onik, baina leku askotako ikasleak zeuden eta euskaraz egiten zuten beraien artean. Hika ere erabiltzen zutela dio.
-
Amaginarrebari gustatu ez arren, senarrarekin hika
Ixabel Jauregi Alberdi (1956) Azkoitia
Umetatik hika egin izan du lagunekin, nahiz eta beti egon lagunen bat egiten ez zuena edo erraztasun gutxiago zuena. Nobioarekin eta haren lagun azpeitiarrekin ere beti hika. Amaginarrebak bikoteak elkarrekin hika egitea ez zela egokia esan arren, ohitura horrekin jarraitu zuten. Ahizpak senarrarekin zuka egiten du. Seme-alabei hika egiten diete.


