Hitanoari buruzko pasarteak
-
Joxan Tolosa zuka mintzatzen?
Julen Idarreta Cardona (1990) Asier Retegi Oiartzabal (1990) Oiartzun
Joxan Tolosaren pasadizoa aipatzen dute Asierrek eta Julenek.
-
Tratamendu informaleko zenbait joera
Asier Retegi Oiartzabal (1990) Oiartzun
Asierrek hitanoarekin lotutako zenbait ohitura eta joera aipatzen ditu, berba lagunaren adinarekin zerikusia dutenak, gehienak.
-
Aitak eta osabak elkarri hika
Julen Idarreta Cardona (1990) Asier Retegi Oiartzabal (1990) Oiartzun
Hiztunen artean adin tarte handia izanagatik ere, elkarri hika egiten dioten kasuei buruz.
-
Euskalkiak eta hitanoak eskolan presentzia beharko lukete I
Asier Retegi Oiartzabal (1990) Oiartzun
Asierren ustez, tokian tokiko hizkera eta hitanoa eskolan erakutsi beharko lirateke, euskara batuarekin batera.
-
Euskalkiak eta hitanoak eskolan presentzia beharko lukete II
Asier Retegi Oiartzabal (1990) Oiartzun
Asierren ustez, tokian tokiko hizkera eta hitanoa eskolan erakutsi beharko lirateke, euskara batuarekin batera.
-
Manexek bere kabuz ikasi du mutilekin "hika" mintzatzen
Manex Agirre Arriolabengoa (1982) Aramaio
Manexek eta ingurukoek ez zuten txikitan sekula hika molderik erabili, hori "hiztun zaharren" kontua baitzen. Gerora ikasi zuen Manexek hika mintzatzen, bere kabuz, eta gaur egun erabiltzen du tratamendu hori, baina oso gertuko jende kontatuarekin, eta gainera, mutilekin soilik (nokarik ez, beraz). Hika mintzatzeko joerarik ez dute sumatzen inguruko gazte jendearengan, ez Manexek eta ezta Anderek ere, eta galbidean doan tratamendua dela diote.
-
"Hika" mintzatzen ikasteko baldintzei eta eginahalari buruz
Manex Agirre Arriolabengoa (1982) Aramaio
Manexek esanetan, zailagoa da une honetan "hika" norekin jardun topatzea, tratamenduaren beraren nondik norakoak barneratu eta praktikan jartzea baino.
-
"Hika" jarduteari buruzko zenbait kontu eta adibide
Manex Agirre Arriolabengoa (1982) Aramaio
"Hika" mintzatzen hasi zenean zuzendu behar izan zituen "akatsez" ari da Manex.
-
"Hikaren" balioaz
Andere Arriolabengoa Bengoa (1982) Aramaio
Hitanoa edo hiketa gaur egun baliagarria den galdetuta, zalantza egiten du Anderek. Baina berak betidanik entzun izan du hika etxean, eta zehatzago, noka, emakumeen artekoa, alegia, eta pena ematen dio herrian tratamendu horri ez eustea.
-
Hitanoa eskolan
Manex Agirre Arriolabengoa (1982) Andere Arriolabengoa Bengoa (1982) Aramaio
Hitanoaren transmisioa eskolatik bideratzea nola ikusiko luketen galdetuta, Aramoaio bertako hizkera eta formak erakutsiko lituzkeen figura topatzeko zailtasuna aipatzen dute. Hala ere, hurrengo belaunaldiei transmititzekotan, bide bakarra hori dela diote.
-
Hika jardun nahi, baina ezin
Leire Laskarai Urmeneta (1998) Ainhoa Sarasua Laskarai (1997) Maddi Sarasua Laskarai (1995) Itsasu
Hika aritzeko geroz eta ezagutza gutxiago du jendeak; ondorioz, gaitasun gutxiago.
-
Aitak noka
Maddi Sarasua Laskarai (1995) Itsasu
Zaharragoei hika ezin zuzentzeari buruz.
-
Lagunei hika; anaiari zuka
Unai Urroz Guelbenzu (1993) Doneztebe
Unai eta anaia hika aritzen dira haien lagunartean, baina elkarri ezin omen diote hikarik egin, barrenak ez die agintzen, eta zuka aritzen dira.
-
Berorika, hika eta zuka familian
Maria Rosario Iradi Abalabide (1933) Hernani
Aita behia jeizten bertsotan aritzen zen. Amonari eta gurasoei berorika egiten zieten. Amaginarrebari ez zitzaion horrela hitz egite gustatzen. Anai-arrebekin batzuekin hika eta besteekin zuka hitz egin izan du.
-
Hika edo zuka aritzeko ohituraz
Bettan Hoqui (1991) Joana Hoqui (1992) Zalgize-Doneztebe
Hoqui anai-arrebek hika egiten diote aitari. Ohitura hori ez da euren inguruan batere zabaldua, eta eurek badakite izango dela joera hori begi onez ikusiko ez duenik ere, baina aitak ez die sekula kontrakorik egin dezaten esan, eta ohitura hori dute etxean. Joanak eta ahizpak hika egiten diote Bettani ere, baina Bettanek, ordea, arrebei zuka egiten die. Tratamenduen inguruko joera nagusiak zein diren aipatzen dituzte, halaber, pasarte honetan. Joanak, esate baterako, nahi luke gertuko neskekin noka jardun, baina haren esanetan, ez du behar beste ezagupen.
-
Xiberuan haurrek hika, txikitatik
Bettan Hoqui (1991) Joana Hoqui (1992) Zalgize-Doneztebe
Xiberuan zuka zein hika transmititzen zaie haurrei, txikitatik. Helduek itsusi atzematen dute haurrek ohiturazko tratamenduak erabili ezean.
-
Hika eta zuka eskutik beti
Bettan Hoqui (1991) Joana Hoqui (1992) Zalgize-Doneztebe
Xiberuan hika eta zuka eskutik doaz. Joanarentzat, esaterako, pentsaezina da anaiari zuka egitea, ez balitzateke zuzena. Haurrei batera irakasten zaizkie hika eta zuka Xiberuan. Gau eskoletan, aldiz, lehenik zuka irakatsi ohi da, eta ondoren hika.
-
Hika eta zuka, etxean zein ikastolan
Bettan Hoqui (1991) Joana Hoqui (1992) Zalgize-Doneztebe
Joana eta Bettan Donaixtiko ikastolan ikasiak dira, Nafarroa Beherean, eta han irakasle askok zuka egiten zieten. Hezkuntza soilik zuka jasotzen duenak nekez ikasten omen du gero hikaz xuxen mintzatzen. Xiberuko haur eskoletarako behar beste trebatutako irakasle atxematen ere ez omen da erraza.
-
Hika eta zuka ikastolan ikas daitezke
Bettan Hoqui (1991) Joana Hoqui (1992) Zalgize-Doneztebe
Ikastolan aski ongi ikas daiteke hika eta zuka mintzatzen, baina ezinbesteko baldintza da gero, era berean, euskarari eustea eskolatik kanpo ere, lagunartean, egunerokoan...
-
Hika, lagun artean eta anai-arrebekin
Migel Ansa Goenaga (1937) Andoain
Anai-arreben artean hika hitz egiten zuten. Gurasoei, berriz, berorika. Lagun artean ere hika egiten zuten. Koinatu-koinatei, berriz, zuka. Soldadutzako pasadizo bat kontatzen du.


