Hitanoari buruzko pasarteak
-
Hikaren erabilera
Santi Villareal Barrena (1935) Amorebieta-Etxano
Beraiek beti erabili dute hitanoa, neska zein mutilekin. Aitagaz, neska-lagunagaz, alabagaz... zuka eta osabagaz, auzokoakaz, lagunakaz... hika.
-
Apaiz eta medikuari berorika, lagunen bati hika eta irakasleari "de usted"
Rosario Aztiria Plazaola (1939) Legazpi
Apaizari eta medikuari berorika egiten zieten. Irakasleari gazteleraz, eta lagun artean ez zuten hiketarako joera handirik, nahiz eta lagunen batekin hika aritu. Tolosaldeko euskara gustatzen zaio gehien.
-
Emakumezkoei zuka, gizonezkoei hika
Markos Gerediaga Bilbao (1925) Amorebieta-Etxano
Emakumezkoei zuka egin behar zaiela berba irakatsi zien. Mutilei, ostera, hikan egiten die. Beste errespetu bat zor zaie emakumeei.
-
Zuka eta noka
Juan Flores Galarza (1926) Etxarri Aranatz
Anai-arreben artean eta gurasoekin zuketan hitz egiten zuten. Lagunekin noketan.
-
Hika eta berorika
Jose Agustin Amonarriz Otaegi (1927) Anoeta
Anai-arreba eta lehengusuen artean hika hitz egin izan dute, arreba gazteenarekin izan ezik. Guraso eta osabei, berriz, berorika. Ez zuten zuka hitz egiten behin ere.
-
Hika eta berorika
Joana Iraola Uranga (1924) Tolosa
Euskara; tratamendua. Jaiotetxean hika gehiago hitz egiten zuen. Gurasoei hika egitea "itsusia" da; haiei berorika egiten zien. Apaizari, medikuari eta edadeko jendeari ere berori esaten zitzaien. Senarrarekin eta seme-alabekin zuka egiten du.
-
Hika, zuka eta berorika
Jesusa Zabala Aramendi (1923) Legazpi
Etxean, euskaraz egiten zuten. Gurasoekin zuka hitz egiten zuten. Gurasoek seme-alabei hika hitz egiten zien, eta anai-arreben artean ere hika hitz egiten zuten. Apaizari eta medikuari berorika hitz egiten behar izaten zitzaion. Apaizaren aurrean, gizonezkoek txapela kendu behar izaten zuten.
-
Euskara (hika eta zuka)
Antonina Barricarte Zolina (1934) Etxarri Aranatz
Etxean euskaraz egiten zuten. Aitonak ez zekien erdaraz, aitak bai. Gurasoei zuka hitz egiten zien, eta anai-arreben artean noketan. Aita eta amaren artean zuketan. Beraien kalean hiketan egiten zuen bikote bat zegoen, baina ez zen normalena. Apaizari "de usted" hitz egiten zioten eta erdaraz gehiago.
-
Euskararen erabilpena
Juani Maiza Mañeru (1942) Etxarri Aranatz
Etxarrin dena euskaraz egiten zen. Gero hasi zen euskaraz ez zekien jendea etortzen, eta galtzen hasi zen, izan ere norbaitekin erdaraz egiteko ohitura hartuz gero zaila da gero aldatzea. Aitak zuketan egiten zion, nesken artean aldiz noka erabiltzen zuten.
-
Hiketan eta zuketan
Margarita Maiza Auzmendi (1938) Etxarri Aranatz
Etxekoen artean euskaraz egiten zuten. Zaharragoei beti zuketan hitz egiten zitzaien eta gazteagoei hiketan. Jose Marik anaiei hiketan egiten zien zaharrena zelako. Gurasoei zuketan. Lagunekin batzuekin zuketan eta besteekin hiketan.
-
Hika, zuka eta berorika
Gregorio Goñi Lazkano (1940) Etxarri Aranatz
Beraiek etxean euskaraz hitz egiten zuten. Anaien artean hiketan aritzen ziren. Gurasoei, zuketan, eta beraiek hiketan erantzuten zieten. Gurasoek haien artean zuketan. Apaizari eta medikuari berorika egiten zitzaien.
-
Berorika eta hiketa
Juanita Etxaniz Muguruza (1923) Feli Pagaegi Eizagirre (1928) Markina-Xemein
Berori esaten zieten eliz-gizonei eta baita medikuari edo albaitariari ere. Lagunen artean, ostera, hiketan egiten zuten.
-
Abadeari berorika, gurasoei zuka eta neba-arreben artean hiketa
Isabel Aiarzaguena Aranzibia (1937) Zaldibar
Abadeari berori esaten zioten, baina eurek inoiz zuka ere bai. Etxeko nagusiei zuka egiten zieten. Neba-arrebek beti egin izan dute hiketan eta auzokoen artean ere bai. Gurasoek ere hiketan egiten zieten seme-alabei.
-
Hiketan egitea bekatu
Jesusa Izagirre Esturo (1928) Amorebieta-Etxano
Aitak hiketan berba egitea bekatua zela esaten zien. Zaharrei berori egon behar zitzaiela esaten zuen eta gainontzekoei zuka.
-
Lagunekin hiketan eta abadeari berori
Agustin Legorburu Uriarte (1928) Amorebieta-Etxano
Familian ez zuten inoiz hiketan egiten, baina beste familia batzutean neba-arrebek sarritan egiten dute. Agustinek lagunekin baino ez du egin. Abadearekin, ostera, berorika egiten zuten eta txapela ere kentzen zuten errespetu seinale. Medikuari eta udaletxeko langileei ere errespetu handia edukitzen zieten.
-
Hika, zuka eta berorika
Teresa Aresti Izagirre (1924) Amorebieta-Etxano
Neba-arreba eta lagunen artean hika egiten zuten. Haserratzen zirenean behintzat, beti egiten zuten hika. Bikoteari zuka egiten zioten eta abadeari eta medikuari berorika.
-
"Hika", "zuka" eta "berorika"
Mari Kruz Urkizu Sarasua (1932) Lezo
"Berorika" askotan entzun baina gutxitan eginikoa da Mari Kruz. "Hika" bai, "hika" askotan egiten zutela dio, anaiekin eta lagun batzuekin. Gurasoei "zuka", beti.
-
Apaizari "Hi!" esan zionekoa
Ramon Leizeaga Elizondo (1916) Legazpi
Andoainen bizi zirenean, gazteei hi eta helduei berori esan ohi zien. Legazpira bizitzera joan zirenean, ordea, asko kostatu zitzaion zuka egiten ikastea. Apaizaren aurrean, belauniko jarri, txapela jaso eta "Ave Maria Purísima" esan behar izaten zen. Behinola, aitarekin artajorran ari zela apaizari "Hi!" esan zioneko pasadizoa kontatzen du.
-
Familia eta lagun artean hika
Miren Sasieta Aierbe (1933) Urretxu
Gurasoek hika egiten zioten Mireni, baina berak sekula ere ez gurasoei. Anaiekin eta lagunekin, ostera, beti egin izan du hika. Mirenek ez du inoiz berorika egin, baina fraide pasionistei egiten zietela gogoratzen du.
-
Hika eta zuka, apaizari ihes
Juan Kruz Anza Uranga (1932) Donostia
Hika eta zuka hitz egin izan du eta orain ere bai. Apaiza ikusiz gero, berorika egiten zitzaion, baita ezkutatu ere.


