Hitanoari buruzko pasarteak

  • Pili Etxeberria Hika gehien emakume araoztarrek eta baserritarrek

    Pili Etxeberria Kortabarria (1960) Kontxi Martinandiarena Telleria (1961) Marilu Orueta Biain (1962) Oñati

    Gizonen arteko hika ohikoa da, baina nokaren kasua oso bestelakoa da. Hirukotearen iritziz, kalean emakumeek ez dute ia hika egiten, araoztar eta emakumeek batik bat.

  • Pili Etxeberria Hika erabiltzean, harremana goxoagoa

    Pili Etxeberria Kortabarria (1960) Kontxi Martinandiarena Telleria (1961) Marilu Orueta Biain (1962) Oñati

    Kontxiren iritziz, hika egiten duenean, harremana goxatu egiten da, beste gertutasun ea konfiantzaren adierazle da hika. Konfiantzarik gabe ez zaie hika egitea irteten.

  • Mertxe Odriozola Modu naturalean, inkontzienteki

    Mertxe Odriozola Igartua (1956) Edurne Olalde Igartua (1958) Oñati

    Hika modu naturalean erabiltzen dute, ez da hautu kontziente bat izaten. Konplizitate berezi bat sentitzen dute hika hitz egiten duten horrekin.

  • Mertxe Odriozola Euskara batua eta hika

    Mertxe Odriozola Igartua (1956) Edurne Olalde Igartua (1958) Oñati

    Eskolan Euskara Batua ikasteak, hikaren erabileran eragin du, izan ere maila akademikoan behintzat ez da hika irakatsi.

  • Mertxe Odriozola Hika galduko balitz, zer?

    Mertxe Odriozola Igartua (1956) Edurne Olalde Igartua (1958) Oñati

    Pena handia, gaur egun nahiko galdua badago ere. Euskararen atal bat galduko litzateke.

  • Mertxe Odriozola Hika indartzeko bideak

    Mertxe Odriozola Igartua (1956) Edurne Olalde Igartua (1958) Oñati

    Eskolan landu, euskaltegian irakatsi.

  • Agurtzane Zumalde Hika: etxean, eskolan eta auzoan

    Agurtzane Zumalde Barrena (1956) Koldo Zumalde Barrena (1957) Oñati

    Gurasoek hika egiten zuten Agurtzane, Koldo eta euren anai-arrebekin. Anai-arreba guztiek hika egin izan dute euren artean. Eskolan hika egiten zuten orokorrean, baina zaharragoekin zuka. Adinaren araberako tratamendua.

  • Mirari Guridi Gurasoek eta ikaskideek hika, ahizpekin zuka

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Oñati

    Gurasoek hika egiten zioten gaztetan Mirariri. Ahizpen artean zuka egin dute beti, baina eskolan beti hika egiten zuten denen artean. Gurasoek lehenengo bi alabei egin zieten hika, gazteenari zuka. Izebek hika egin diete, baina osabek zuka.

  • Mirari Guridi Ezkondu ondoren zuka

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Oñati

    Mirariren gurasoek nobiotan hika egiten zuten, baina behin ezkondutakoan zukara pasa ziren, errespetuaren adierazle gisa. Gaur egun, ordea, hika egiten duten senar-emazteak badaude.

  • Mirari Guridi Kalean ez hika eta ez zuka

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Oñati

    11 urterekin jaitsi zen Mirari Araoztik Oñatira, eskolara. Kaleko hizkuntza nagusia gaztelania zen. Gogorra izan zen Mirarirentzat, erdararik ez baitzekien orduan. Baserritarra izateagatik lotsatzen zen kalean. Egoera horrek bultzatuta, auzokoak zirenak batu eta konfiantza berreskuratu zuen.

  • Mirari Guridi Oñatiko hika ulertu ez

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Oñati

    Lagun azpeitiar batekin hika ari zela, lagunak hikarik ez egiteko esan zion, ez baitzuen Oñatiko hika ulertzen.

  • Mirari Guridi Hika egin edo ez egin

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Oñati

    Askotan pentsatu izan du egoera zehatzetan hika erabili edo ez. Besteak zuka egiten badio, zuka erabiltzen du. Araoztarrekin egiten du hika batik bat. Gaur egun familiako gazteekin hasiko da hika egiten, baina ikasi egin behar dute lehenengo.

  • Mirari Guridi Etxean hika egiteko ohiturarik ez

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Oñati

    Gurasoek hika egiten zieten, baina haiek gurasoei zuka. Hortaz, etxean zuka erabiltzera ohitu zen Mirari. Alaba gazteenari zuka egitea ohiko jarrera izan da.

  • Mirari Guridi "Behar den moduan hitz egin"

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Agurtzane Zumalde Barrena (1956) Koldo Zumalde Barrena (1957) Oñati

    Agurtzaneri askotan esan izan diote gizonek "behar den moduan" hitz egiteko, hots, hikarik ez egiteko haiei.

  • Mirari Guridi Maiorazgoen artean, zuka

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Agurtzane Zumalde Barrena (1956) Koldo Zumalde Barrena (1957) Oñati

    Zuka, batzuentzat, kategoriazko forma zen, jende ikasiak, alfabetatuak erabiltzen zuena. Maiorazgoen kasuan ere, kontu guztiak zuka entzun ditu Agurtzanek.

  • Mirari Guridi Abadeari berori

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Agurtzane Zumalde Barrena (1956) Koldo Zumalde Barrena (1957) Oñati

    Amandreak abadea zetorrenean, hari berori egiteko agintzen zien. Jende askok galdu zuen euskara kalera jaistean, eta gero, euskararekin batera hika berreskuratu zuten.

  • Mirari Guridi Ohitura aldaketak hitanoaren erabileran

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Agurtzane Zumalde Barrena (1956) Koldo Zumalde Barrena (1957) Oñati

    Gaur egun ez da hika euren gurasoek erabiltzen zuten moduan erabiltzen, arau batzuk hautsi egiten dira. Gurasoek, behin 11 urte inguru betetzean, hika egiten zieten haien seme-alabei. Hirukoteak, ordea, orokorrean zuka erabiltzen du seme-alabekin.

  • Mirari Guridi Ohiturak aldatzea, zaila

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Agurtzane Zumalde Barrena (1956) Koldo Zumalde Barrena (1957) Oñati

    Behin hika egitera edo zuka egitera ohituta, oso zaila da tratamendua aldatzea.

  • Mirari Guridi Euskararen loraldiak zuka indartu al du?

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Agurtzane Zumalde Barrena (1956) Koldo Zumalde Barrena (1957) Oñati

    Euskararen loraldia gertatu zen 60ko hamarkadatik aurrera, ikastolekin erabateko indarra lortu baitzuen. Euskara Batuaren sorrerak zukari indarra eman eta hika atzean gelditzea ekarri zuela uste dute.

  • Mirari Guridi Hikaren erabilera, genero kontua?

    Mirari Guridi Grisaleña (1955) Agurtzane Zumalde Barrena (1956) Koldo Zumalde Barrena (1957) Oñati

    Zergatik gertatzen den ez dakite, baina hirukotea ere konturatu da hika mutilen artean bizi dela gehiago, nesken edo emakumeen artean baino.